Gallery

Van geslaagde burgerparticipatie tot drank- en drugs

Veelzijdig Staphorst en Rouveen

Redactie

Het typisch groen- en blauw schilderwerk, de melkbussenrekken en klederdracht. Noaberschap, fraaie boerderijen, langgerekte velden. Alles ademt de sfeer van vroeger maar in werkelijkheid is in Staphorst en Rouveen de tijd allesbehalve stil blijven staan. Net als elders kampt de gemeenschap met eigentijdse problemen. En worden moderne oplossingen niet geschuwd. Commissaris van de Koning Andries Heidema maakte op zijn ambtsbezoek kennis met een veelzijdige gemeente.

Een leeggevallen plek middenin de bebouwing. Een oude school ‘De levensboom’ werd afgebroken. Wat doe je daar dan mee? Staphorst vroeg de gemeenschap zelf om oplossingen aan te dragen. Het werd een participatieproject dat landelijk de aandacht trok. Raadsleden bleven ‘op hun handen zitten’ en hoeven nu alleen nog het winnende plan af te tikken. ‘We willen een lerende raad zijn, die buiten haar comfortzone durft te treden,’ zegt raadslid Liesbert Lubberink. ‘Dan moet je durven loslaten, ook bij twijfel. Dit was geen oefening, maar meteen in het echt. Wat ons betreft voor herhaling vatbaar.’

Denkkracht

De bevolking diende maar liefst 34 plannen in voor de Levensboomlocatie, variërend van een supermarkt-automaat tot een kinderboerderij. Het plan ‘Rouveen voor Iedereen’, ingediend door negen gezinnen, werd de winnaar. De groep ouders van kinderen met autisme bedachten een woonvoorziening waardoor hun kinderen in het dorp kunnen blijven wonen. Daarnaast komen er wat appartementen voor ouderen en starters. Meer dan vijfhonderd inwoners brachten hun stem uit. Het winnende plan had het sentiment van de gemeenschap mee, er werd geen wanklank gehoord. Ook niet van de verliezers.

Studio Vers Bestuur

Jan en Grietje de Witte, die ook een plan indienden, juichen de nieuwe werkwijze en ook de uitkomst alleen maar toe. ‘Inspraak van burgers is voor zo’n beeldbepalende locatie juist heel erg goed. Ambtenaren kunnen mooie plannen maken, maar dan lígt het er, kant en klaar. Dan kun je alleen maar bezwaar indienen of accepteren. Als mensen hun eigen zegje kunnen doen wordt de betrokkenheid bij de gemeenschap alleen maar groter.’

Ferenc van Damme van de provincie Overijssel en Studio Vers Bestuur begeleidden het democratisch proces in Staphorst. ‘Diep respect dat Staphorst dit avontuur aandurfde,’ concludeerde Andries Heidema. ‘Zo kan het dus ook. De denkkracht zit in de samenleving!’

Drugs en drank

Staphorst en Rouveen toonden de bezoekende CdK ook openhartig een andere kant van de samenleving. Al eerder was de noodkreet in de nieuwjaarstoespraak van burgemeester Theo Seegers opgevallen: de jeugd in Staphorst kampt met drank- en drugsproblemen. De cijfers liggen bewezen niet hoger dan elders, maar het probleem speelt zich onder de radar af. Zo vermoedde ook Niels Ubak, de voorzitter van de jongerenraad. De jongeren deden op eigen houtje onderzoek. ‘We hebben mensen willen wakker schudden. Want er wordt niet over gepraat. Maar 4% van de jeugd gaf toe wekelijks drugs en alcohol te gebruiken. En 12% zei: ‘wel eens’. Vooral die groep willen we bereiken.’

‘Het gaat wel over’

Jongerenwerkers, wijkagenten, ambulancebroeders, vrijwillige stewards, de dokter en de dominee, allemaal signaleren ze de toenemende problemen van dichtbij. Ze kwamen bijeen om er in gezelschap van de CdK en de burgemeester vrijuit over te praten. Veel wordt door opvoeders met de mantel der liefde bedekt. ‘Comazuipen, THC of coke; vaak zeggen ouders hier: het gaat wel over als ze getrouwd zijn. Die laconieke houding is lastig.’ Ook dominee Dirk Jan Diepenbroek erkende dat wegkijken van ouders. ‘Het probleem mag wel wat meer gevoeld worden hier. Het sussende overheerst, men ziet de urgentie niet.’

Er zijn al wel acties door scholen en kerken, maar de samenwerking kan beter. Huisarts Rezi Pezeshki Nia schetste een somber beeld. ‘Depressie, angst en schoolverzuim gaan hand in hand met drank- en drugsgebruik. Een half krat bier is hier niks, ook onder 13, 14 jarigen. En cannabis: allemaal legaal verkrijgbaar. Waar houdt het op?’

IJslandse methode

Er werd gerefereerd aan de IJslandse methode, die in januari van dit jaar ook in de gemeente Edam-Volendam werd ingevoerd. Het IJslandse succes zit 'm in een drieledige aanpak. Kinderen worden meer beziggehouden met sport en hobby's, en krijgen daar ook budget voor. Ouders zijn betrokken bij het project en surveilleren op straat. En de regels zijn strenger geworden. Een proces van lange adem, maar het werkt. ‘Goed dat jullie dit oppakken, en het probleem open willen delen. Elkaar vasthouden, want anders blijf je als individuele werkers of instelling eenzaam. Samen kun je het concreet maken en aanpakken,’ zo besloot Andries Heidema zijn bezoek.

Tekst: Geke Mateboer
Foto’s: Klaas Bisschop

Staphorst
Chat met Janneke
Chat met Janneke