Gallery

Trends en ontwikkelingen:

Colleges over de kansen voor Overijssel

Redactie

Voor de tweede keer na hun installatie kwamen ze bij elkaar: de colleges van burgemeesters en wethouders van Overijssel, op uitnodiging van de provincie. Aangevuld met belangrijke partners, zoals de onderwijs- en onderzoeksinstellingen, Economic Board, werkgeversorganisaties. Maar ook de Jongerenraad van Overijssel was erbij. Plaats van handeling: het Buitencentrum Sallandse Heuvelrug. Het college van Gedeputeerde Staten van Overijssel wilde met de partners terugblikken op de afgelopen bestuursperiode, maar vooral ook – aan de vooravond van de provinciale Statenverkiezingen – kijken naar de opgaven en kansen voor de komende periode.

Om die opgaven aan te kunnen, zei Commissaris van de Koning Andries Heidema al eerder tijdens zijn nieuwjaarstoespraak, moeten we op ontdekkingsreis naar nieuwe vormen van samenwerking. ‘Een zoektocht om positieve energie de ruimte te geven, die niet te smoren in bureaucratie en gedateerde politieke processen. Een tocht waarbij je soms de verkeerde afslag neemt, of een kopstoot krijgt, dat hoort erbij. Cynisme daarover is te makkelijk.’ De zoektocht kreeg op de Sallandse Heuvelrug een nieuwe impuls. Het woord samen, veelvuldig gebruikt in alle lokale coalitieakkoorden, klonk vaak. 

Henk Jan Meijer, burgemeester Zwolle: 

'We doen het redelijk goed maar moeten niet zelfgenoegzaam zijn. Inwoners doelgroepgericht benaderen en denken vanuit hún referentiekader, dat is cruciaal. Vaak zit er veel meer kennis in de samenleving dan bij de overheid; kijk naar het dossier Luchthaven Lelystad.’

Henk Jan Meijer, burgemeester Zwolle (2de van rechts)

Nieuwe trends

Voorafgaand kregen de deelnemers een opgefriste Trendcurve 2019 toegezonden; een overzicht van 23 belangrijke trends voor de provinciale statenverkiezingen. Relevante ontwikkelingen: het belang van privacy, de onzekere positie van millennials, de veranderingen in de landbouw en het functioneren van de woningmarkt, internationale spanningen en de complexiteit van het takenpakket van decentrale overheden, dat zijn de nieuwe trends op de curve. De scenario’s die het Trendbureau schetst roepen meer dan ooit om een integrale aanpak tussen overheid en samenleving.

De vergrijzing en de wolf

Rijksbouwmeester Floris Alkemade gaf met zijn inleiding een aftrap voor stevige discussie. Het college van Rijksadviseurs presenteerde onlangs Panorama Nederland* een optimistisch toekomstperspectief voor de ruimtelijke inrichting van het land. Grote maatschappelijke vraagstukken van nu kunnen de sleutel vormen voor welkome, structurele verbeteringen in de toekomst. Loslaten van de perceptie - die al te vaak uitmondt in bekende karikaturen: de dichtbevolkte randstad versus de ‘woest en ledige’ regio, de vergrijzing in de provincies, waarbij de terugkeer van de wolf een bijna symbolische betekenis krijgt. Wat betekent snelle bevolkingsgroei in de Randstad, als die ten koste gaat van de kwaliteit van leven van de inwoners? 

Rijksbouwmeester Flortis Alkemade

Antidepressiva en groei

Alkemade wees fijntjes op het antidepressivagebruik in relatie tot stedelijke dichtheid. Maar, vergeleken met Londen en Parijs is de open structuur van Nederland aantrekkelijker voor de inwoner. En vanuit dat perspectief gezien worden krimpregio’s misschien wel de aanlokkelijkste woongebieden van de toekomst. Alkemade noemt dat de emancipatie van de periferie. ‘Randstad is een achterhaald begrip..’ De regio’s (bijdrage Bruto Nationaal Product 67%!) moeten wel drastisch op zoek naar ‘radicale en realistische oplossingen’ waarbij de problemen niet sectoraal, maar vooral integraal moeten worden aangepakt.

De kracht van de regio’s

Alles verandert voortdurend in Nederland, geen meter grond blijft onaangetast. Dat is de essentie van de evolutie. ‘Alleen hebben we nu geen eeuwen de tijd meer,’ aldus ’s Rijksbouwmeester. ‘We moeten klimaatdoelen halen, er moet een miljoen woningen bij, we hebben een dwingende wateropgave.’ Hij ziet dat positief. Want terugblikkend hebben we ook in no-time gezorgd voor geletterdheid en gezondheid in Nederland, dat er altijd etenis. Tegelijkertijd is daar de Schicksalsfrage, want met name dat laatste -overvloed- is ten koste gegaan van landschap, milieu, klimaat, biodiversiteit én van het inkomen van de boer. Dat vraagt om een ander verdienmodel. ‘Haal de intensieve landbouw uit het landelijk gebied – breng de voedselproductie over naar de bedrijventerreinen, ga logischer bouwen bínnen bebouwde gebieden,’ zo luidde zijn advies. Alkemade hield een aanstekelijk pleidooi voor de kracht van de regio’s en voor regionale energiestrategieën. ‘Regio’s zijn neutraal terrein, waar burgers zich vaak duidelijk in betrokken voelen. Daarin samen opereren biedt een rijk palet aan kansen’.

Peter Snijders, burgemeester van Hardenberg: 'We moeten niet de vraag stellen of inwoners vertrouwen hebben in het bestuur, maar het omkeren: hebben wij wel voldoende vertrouwen in de inwoner? Alleen met vertrouwen kun je vertrouwen terugwinnen.’ 
Peter Snijders, burgemeester van Hardenberg

Inhoudelijke tafels

Aan de tafels werden knelpunten en verwachtingen blootgelegd. Een greep uit de aanbevelingen: ‘Wijktransities, regionale energie coöperaties, regionale energie strategieën. Meer léf tonen, waar het om toekomstig wonen gaat. Samen tot een lange termijn visie komen voor het landelijk gebied, boeren helpen met hun veranderingen. Meer meters maken met de wateropgave, veel meer dóén dan praten. Individuele ondernemers helpen met kennis (delen) en ontwikkeling. Dat alles vanuit een goed openbaar bestuur, dat moreel leiderschap toont en aansluit bij de samenleving van nu.’

Boodschappen waarmee het nieuwe bestuur van Overijssel na de verkiezingen van 20 maart mee aan de slag kan. Na de installatie van het nieuwe provinciebestuur komen de bestuurders weer bijeen om elkaar opnieuw ‘aan de tand te voelen’ over de gezamenlijke opgaven voor Overijssel.

Geke Mateboer

*Panorama Nederland is nu on tour en komt na de zomer naar Overijssel in combinatie met een lezingencyclus.

Hellendoorn
Chat met Janneke
Chat met Janneke