Gallery

Overijssel subsidieert schaapskuddes

Geschreeuw en heel wat wol

Redactie

Hoe mooi is het om in alle vroegte op te staan in het schitterende Overijsselse landschap. Vervolgens op pad te gaan met een schaapskudde en op die manier ook nog eens het heidelandschap in Overijssel op natuurlijke wijze in stand te houden?

De Provincie Overijssel opent daarom een nieuwe subsidieregeling voor gescheperde schaapskuddes. Die regeling geldt voor eigenaren van kuddes en de Provincie wil er minimaal vijf kuddes gedurende vier jaar van in stand houden met een bedrag van 30.00 euro per jaar. Belangrijke voorwaarde hierbij is dat de aanvrager een overeenkomst heeft gesloten met bijvoorbeeld Natuurmonumenten of Staatsbosbeheer en dat de herder goed moet weten waar de schapen wel of niet mogen grazen. Verslag van een dag op pad met 300 levende maaimachines.

Er is geen verschil tussen gesubsidieerde en niet gesubsidieerde schapen: ze blaten even hard, ze eten evenveel gras en ze zijn allemaal bang voor de bordercollie. Dus als schaapherder Anita Wichers (52) ’s morgens samen met haar vrijwilliger Hans Bouwman de zware houten hekken opent, stuiteren 300 ongesubsidieerde donsbollen het bos in richting Looberg, onderdeel van de Archemerberg (77,9 meter hoog).

Een uur eerder heeft ze bordercollies Gladstone en Wheely (een schenking van de Inner Wheel Club) uit hun hok gehaald en de kreupele schapen in de schaapskooi gelaten. Veel zijn het er niet en klagelijk blatend blijven ze achter terwijl ook de schaapherders in het bos verdwijnen en de 123 lammeren en 177 ooien als lemmingen richting de heide lopen.

Het lastige bij een subsidieregeling is volgens Hans Kreuwel van de provincie, dat er gekeken moet worden naar zaken als wat een traditionele schaapskudde is: ‘Moet daar bijvoorbeeld een schaapskooi bij zijn? Of mogen ze ook bij de boer staan en af en toe met een vrachtwagen worden vervoerd? Er zijn namelijk ook begrazingsbedrijven mét schaapshonden, en een herder die ook netjes vragen van publiek beantwoordt.’

Streamer: “Nieuwe honden haal ik het liefst al als jonge pup in huis. Dan kunnen ze aan jou en de schapen wennen. Dat is goed voor de binding. En goed voor het begrijpen van alle commando’s en signalen.”

Anita Wichers is in elk geval in alles een échte schaapherder: nauwlettend en met veel passie houdt ze de kudde in de gaten en stuurt de honden naar de plekken waar de kudde af dreigt te dwalen in het schitterende Overijsselse landschap: ‘Walk Up!’, ‘Naar achteren’, ‘Rechts’! klinken de commando’s richting de collies, die als wolven om de kudde heen sluipen. Soms pakt ze het driehoekige herdersfluitje dat om haar nek hangt, en blaast erop. Als we bij de Looberg aan zijn gekomen en de kudde rustig aan het grazen is, heeft Wichers tijd om te vertellen hoe belangrijk het is om de honden goed aan je te laten wennen: ‘Nieuwe honden haal ik het liefst al als jonge pup in huis. Dan kunnen ze aan jou en de schapen wennen. Dat is goed voor de binding. en goed voor het begrijpen van alle commando’s en signalen.’

Schaapshond

De bordercollie dankt zijn naam aan het gebied ‘The Borders’, tussen Engeland en Schotland. Collie betekent herdershond. De honden leren makkelijk goede veehoeders te zijn en het zijn zeer wendbare werkhonden die zeer geschikt zijn om schaapskuddes te drijven. De honden hebben veel ruimte en tijd nodig om met een baas te trainen en te werken en een schaapherder zal hier dan ook zo vroeg mogelijk mee beginnen.

Romantisch in de zomer, reumatisch in de winter 

Wichers heeft altijd met dieren heeft gewerkt en rolde het vak in via de paardensport: ‘In de winter was er niet zoveel te doen. ik vroeg daarom de toenmalige schaapherder of hij hulp nodig had met de lammeren. Ik wist al veel van flora en fauna, dus dat scheelde. Van het een kwam het ander. Nu zit ik van mei tot half januari acht uur per dag in het veld. Ik zeg altijd: ’s zomers is het romantisch, en ’s winters is het reumatisch. En je hoeft je nooit te vervelen, want er is altijd wat te doen. ‘Maaien bij de kooi, zieke schapen, het terrein rondom de kooi bijhouden.’

Levende maaimachines 

De kudde draagt bij aan het behoud van natuurwaarden doordat zogeheten ‘drukbegrazing’ wordt toegepast: er wordt een afraste-ring van flexnetten gemaakt waar stroom op staat. De schapen zijn dus gedwongen op dat afgebakende stuk land hun voedsel te zoeken. Daarbij poepen ze alles binnen de omheining, waardoor andere vegetatie ontstaat. De dieren doen volgens Wichers dan ook goed werk: ‘Ze zorgen ervoor dat de heide niet overwoekerd raakt en dat berkenboompjes geen kans krijgen groot te worden. Bovendien eten ze het gras op. Schapen zijn levende maaimachines. Als je drie of vier jaar niets zou doen, groeit het hier helemaal dicht.

Provinciale informatie regeling schaapherders

Provincie Overijssel is subsidieverstrekker richting de schaapherders. Het geld komt terecht bij de terrein beherende organisaties, zoals Landschap Overijssel. Aangezien het een nieuwe regeling betreft, zijn er op dit moment nog geen kuddes die er gebruik van maken. De nieuwe regeling is gespiegeld aan de regeling die bestaat in de provincie Drenthe en betreft een bedrag van 30.000 Euro per jaar met een maximum van 120.00 euro. Voorwaarde is dat er een (meerjarig) begrazingsplan is en dat de aanvrager een overeenkomst heeft gesloten met een van de terrein beherende organisaties, Landschap Overijssel, Staatsbosbeheer of Natuurmonumenten, voor inzet van de kudde in een Natura2000 gebied, zoals Vechte en Beneden Regge, Sallandse Heuvelrug en Wierdense Veld.

Ommen
Chat met Janneke
Chat met Janneke