Gallery

Twentse gemeenten maken vuist tegen ondermijning door onderwereld

Redactie

Veertien Twentse gemeenten slaan de handen ineen om weerbaarder te worden tegen ondermijning door criminele organisaties. Zo willen ze voorkomen dat de onderwereld een vinger in de pap krijgt in de bovenwereld. Met elkaar en met instanties en ondernemers gaan ze drugshandel, motorbendes en zorgfraude te lijf.

Nicole Lieve is sinds oktober 2017 programmaleider van het programma ondermijning van de Veiligheidsregio Twente. Het programma, waaraan de provincie meebetaalt, maakt gemeenten, instanties en ondernemers bewust van de gevaren van ondermijning door criminele organisaties en helpt ze de problemen samen aan te pakken. Lieve: ,,Het Openbaar Ministerie, de politie, de gemeente, de belastingdienst; ieder kijkt naar zijn deel van het probleem, maar alleen samen kun je het oplossen. Ego's moeten aan de kant. Burgemeesters moeten niet in de eerste plaats crime fighters zijn, maar verbinders.''

'Penneh Holding BV'

Het grootste gevaar komt volgens Lieve van de goed georganiseerde drugscriminaliteit. ,,De Penneh-holding BV zet jaarlijks een half miljard euro om.'' De Penneh-holding? ,,Hennep, maar dan achterstevoren. Het is een professionele bedrijfstak met tentakels in de bovenwereld die geweld niet schuwt.'' Dat deze 'holding' vooral in de Randstad en Brabant actief zou zijn, is een groot misverstand, benadrukt Lieve. Ze kan het weten want ze keek in haar vorige baan als projectleider ondermijning voor de politie rond in heel Nederland. ,,Zeker in grensregio's als Twente komt drugscriminaliteit veel voor, criminelen kunnen hier snel de grens over om drugsgeld wit te wassen.''

Held

Onderwereld en bovenwereld komen op verschillende momenten met elkaar in aanraking, legt Lieve uit. ,,Drugscriminelen huren panden voor de hennepteelt, doen aankopen bij de bouwmarkt, regelen vervoer.'' Lieve gaat bij ondernemers langs om ze te vertellen op welke signalen ze moeten letten. ,,Wie is mijn buurman op het industrieterrein? Wie is mijn afnemer en wat doet hij met die spullen? Om met Johan Cruyff te spreken: je gaat het pas zien als je het doorhebt. Mensen hebben de neiging weg te kijken als ze iets verdachts zien omdat ze geen klikspaan willen zijn. Wij draaien het om en zeggen: je bent een held als je meldt.''

Ook woningcorporaties en energiebedrijven helpen mee in de strijd. Want als er ergens veel stroom wordt verbruikt is het in de hennepteelt, met alle risico's van dien. ,,Kortsluiting en brandgevaar liggen op de loer. Zeker bij plantages in woningen staan mensenlevens op het spel.''

Symptoombestrijding

De politie rolt jaarlijks tweehonderd van de naar schatting duizend hennepplantages op. Hulp van bewoners en ondernemers is dus welkom. Al blijft het oprollen vooral symptoombestrijding, vindt Lieve. ,,Drugscriminaliteit is niet in de eerste plaats een veiligheidsprobleem maar een maatschappelijk probleem dat je bij de bron moet aanpakken. Mensen voelen zich in de steek gelaten door de terugtredende overheid. Door bezuinigingen op wijkagenten, toezichthouders en jeugdhulpverleners is er weinig sociale controle, waardoor criminelen ongemerkt mensen kunnen ronselen. Bijvoorbeeld op scholen waar ze kinderen werven voor het knippen van hennepplanten. Daar moeten we veel attenter op zijn. Of neem de voorgenomen sluiting van Siemens in Hengelo. Je moet nu al bedenken hoe je voorkomt dat werknemers die hun baan verliezen in de greep van criminelen komen.'' Behalve op drugscriminaliteit, richt Lieve zich met haar programma ondermijning ook op andere vormen van georganiseerde criminaliteit zoals motorbendes en zorgfraude.

Lieve wil overheid en maatschappij weerbaarder maken tegen ondermijning door georganiseerde criminaliteit. ,,Criminele organisaties infiltreren in bijvoorbeeld sportclubs en sponsoren goede doelen. Dat geeft ze macht en invloed. Want ga jij iemand dwarszitten die net jouw sportclub of goede doel heeft gesteund?''

Verkiezingen

Binnenkort zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Lopen we het risico dat de onderwereld nieuwe raadsleden voor het karretje spant of, erger nog, zelf de touwtjes in handen krijgt in de gemeenteraad? Lieve: ,,De screening van kandidaat raadsleden is een verantwoordelijkheid van de politieke partijen. Maar we werken op verschillende manieren aan de weerbaarheid van gemeenten. Burgemeesters gaan met kandidaat raadsleden in gesprek over integriteit en ondermijning. Het RIEC brengt de situatie en risico's per gemeente in kaart. Aan de hand van de ondermijningsbeelden van dit expertisecentrum gaan we met gemeenteraden in gesprek over de risico's. Want een gewaarschuwd mens telt voor twee.''

Chat met Janneke
Chat met Janneke