Start initiatief

Maatwerk of broddelwerk? Minder muziekscholen, meer zzp’ers. Is dat erg?

Media {{draggableItems.length}}

Door gemeentelijke bezuinigingen verdwenen de laatste jaren veel muziekscholen in onze provincie. Muziekdocenten vechten nu als zzp’er om klandizie. Wat betekent dit voor de kwaliteit van het muziekonderwijs? ,,Een diploma printen kan iedereen. Maar wat is het waard?’’

Het aantal zelfstandigen in de cultuureducatie in Overijssel groeide tussen 2007 en 2015 met 168%. Een explosieve toename, want in de hele Overijsselse economie was de groei van het aantal zzp’ers ‘slechts’ 63%. Vooral in het muziekonderwijs nam het aantal aanbieders sterk toe. Dit blijkt uit onderzoek dat bureau Berenschot uitvoerde in opdracht van de provincie Overijssel. De versnippering leidt tot flexibiliteit en innovatie, maar maakt de cultuureducatie ook kwetsbaar, zo waarschuwen de onderzoekers.

In Zwolle kwamen er veel zzp’ers bij na het verdwijnen van kunstencentrum de Muzerie. Het centrum voor kunsteducatie Quintus in Kampen bleef. Leidt het tot verschillen in aanbod en kwaliteit van het muziekonderwijs in de twee buurgemeenten?

Korte cursussen zijn populair

Korte cursussen zijn populair

Zwolle: ‘Zolang ze de leerling een lesje voorblijven, komen ze ermee weg’

Zwolle springt eruit in vergelijking met andere Overijsselse gemeenten. Waren er in 2007 nog 37 aanbieders van cultuuronderwijs, in 2015 was dit aantal bijna verdrievoudigd tot 108. Belangrijke oorzaak van de explosieve groei is het opdoeken van de Muzerie.

Vioolleraar Adriaan Stoet was tot de opheffing voorzitter van de ondernemingsraad van het Zwolse kunstencentrum. Stoet: ,,Er ging veel geld op aan overhead en salarissen van managers. Wij pleitten voor een efficiëntere organisatie, met Quintus in Kampen als voorbeeld. Maar de politiek besloot anders.’’ Het kunstencentrum werd ontmanteld. Het onderdeel kunsteducatie op scholen werd met de bibliotheek ondergebracht in de Stadkamer.

Door de opheffing van de muziekschool staat de kwaliteit onder druk, meent Stoet. ,,De Muzerie stond hiervoor garant. Docenten doorliepen een stevige sollicatieprocedure. Zaken als Arbo en brandveiligheid waren geregeld. Nu is het een totale jungle, waarin klanten maar moeten afwachten wat ze krijgen. Ongediplomeerde docenten bieden hun diensten aan. Zolang ze de leerling een lesje voorblijven, komen ze ermee weg. Een diploma printen kan iedereen. Maar wat is het waard?’’

De concurrentie dwingt docenten beter in te spelen op klantwensen, beaamt Stoet. ,,De lijnen zijn kort. Je kunt meer maatwerk leveren, bijvoorbeeld rond de betaling van lessen.’’ Toch zitten er ook voor de klant nadelen aan de marktwerking. ,,Een zzp’er zal een leerling die onvoldoende oefent hier niet snel op aanspreken. Bang om klandizie en inkomen te verliezen. Je kunt je afvragen of zoete broodjes bakken uiteindelijk in het belang van de leerling is.’’

Het is sappelen als zzp’er merkt Stoet nu hij geen ‘gesubsidieerde’ baan op de muziekschool meer heeft. ,,Ik heb hetzelfde inkomen maar werk er nu 50 uur voor in plaats van 25. Pensioen en verzekeringen moet ik zelf regelen. Ik heb gelukkig een huis met lesruimte. Voor jonge muziekdocenten die ruimte moeten huren, is het haast niet te doen. Risico is dat jonge mensen niet meer kiezen voor het vak. Daar worden uiteindelijk ook klanten de dupe van.’’

Kampen: ‘We zijn een spin in het web’

In Kampen koos de politiek voor behoud van kunstencentrum Quintus. Directeur Hendrik Jan Houtsma: ,,we zijn een spin in het web. We verbinden partijen met elkaar. Die rol kan een zzp’er niet vervullen. Onze medewerkers zijn meestal in vaste dienst. Zo’n lange termijnrelatie geeft zekerheid aan medewerkers en publiek. Voor onze activiteiten op scholen schakelen we soms zzp’ers in. Dit maakt het mogelijk om onze capaciteit af te stemmen op de vraag.’’

Om maatwerk te bieden hoef je geen zzp’er te zijn, benadrukt Houtsma. ,,Voor onze basiscursus muziek was weinig animo, tot onze docent voorstelde er een korte introductiecursus van te maken. Deze zat binnen twee weken vol. We stimuleren onze mensen om flexibel in te spelen op wensen van de klant.’’

Korte cursussen zijn een trend, blijkt ook uit het Berenschotonderzoek. Mensen lijken minder bereid langdurig te investeren, bijvoorbeeld in het leren bespelen van een instrument. Ze kiezen sneller voor een workshop tekenen of schilderen. Toch groeit bij Quintus ook voor muziekcursussen het aantal aanmeldingen. Coördinator Mariëlle van Zanten merkt dat kinderen steeds jonger kiezen. ,,De vraag naar naschoolse lessen voor peuters en kleuters is booming. Fagot of klarinet spelen voor je je tanden gewisseld hebt, is nog best een uitdaging.’’

Hendrik Jan Houtsma en Mariëlle van Zanten van Quintus

Hendrik Jan Houtsma en Mariëlle van Zanten van Quintus

Bij Quintus zitten beeldende kunst, muziek, theater en dans onder één dak. Dat biedt voordelen meent Houtsma: ,,Volgend jaar gaan we een carrousel aanbieden: kinderen kunnen op een vast moment in de week kiezen uit verschillende workshops. Zo kunnen ze erachter komen wat ze leuk vinden. En we zien interessante samenwerkingen. Zo gaan dans en percussie samen een voorstelling maken.’’

Joep Boerboom

Downloads

Kunst en Cultuur
Laatst bewerkt op: 05-12-2017

Start aangesloten beweging

Initiatief

Wat vind jij?

Foto toevoegen
Voorvertoning van uw bericht

Voeg commentaar toe informatie

Anoniem
Anoniem Expert 11-12-2017 8:20

{{comment.txt}}

afbeelding bijlage

Voeg commentaar toe preview

Preview: Sluit

Heb jij ook een geniaal idee?

Dit is de plek waar mensen met ideeën samenkomen!

Start initiatief