Start initiatief

Wonen en Zorg Interview Mieke Veerman, docent Toegepaste Gerontologie Hogeschool Windesheim

Onderdeel van:

Onderdeel van:
Lovers

Even voorstellen

Mieke Veerman is senior docent Toegepaste Gerontologie aan de Hogeschool Windesheim. Ze heeft een achtergrond in het sociale domein en daarna de overstap gemaakt naar het onderwijs middels een master Onderwijsinnovatie. Samen met haar team heeft zij de Living Lab-methode ontwikkeld.

Aanleiding voor Living Labs

Mieke geeft aan dat er verschillende aanleidingen waren om twee jaar geleden met het Living Lab te starten. Om te beginnen was er de wens om de verbinding met de praktijk en het onderwijs te versterken. Met name in het curriculum van het tweede jaar zaten onvoldoende praktijkgerichte opdrachten. Daarnaast was de opleiding al langere tijd bezig om co-creatie een prominente plek in het onderwijs te geven.

Hoe het verder ging

Na contact met oud-docente Jacqueline van Alphen was het eerste Living Lab, in de Zwolse wijk Assendorp, snel een feit. Drijfveer van Jacqueline was de vraag hoe ze haar leven na haar pensioen een zinvolle invulling kon geven en of ook andere ouderen met deze vraag rondliepen. Inmiddels is het Living Lab een zinvolle tijdsbesteding voor haar geworden. “Zonder Jacqueline hadden we niet gestaan waar we nu staan. Zo iemand als zij is noodzakelijk om dit te kunnen doen”, aldus Mieke.

Hoe werkt een Living lab?

De werkwijze van een Living Lab komt erop neer dat studenten in tweetallen teams vormen met ouderen in een buurt of wijk. Studenten en ouderen doen gezamenlijk onderzoek naar het goede leven. Doel van het onderzoek is te komen tot de ontwikkeling en realisatie van (innovatieve) producten en diensten die dit goede leven ondersteunen. De ouder wordende burger staat hierbij centraal. De manier waarop het onderzoek vorm en inhoud krijgt is gebaseerd op de methodiek van ‘Appreciative Inquiry’ (waarderend onderzoek).

Start en totstandkoming

Het eerste Living Lab was tamelijk experimenteel van aard. Het is ingepoetst in het bestaande onderwijs en heeft niet de weg bewandeld van het reguliere proces tot onderwijsontwikkeling, wat volgens Mieke te lang zou gaan duren. Alleen met wijk- en onderwijswethouder Jan Brink van de Gemeente Zwolle vond destijds afstemming plaats. Hij was meteen enthousiast.

Succesfactoren

Het commitment van de wethouder bleek ontzettend belangrijk in het proces. Verder was ruimte buiten de Hogeschool nodig als trefpunt voor de samenwerkingspartners. Toen dit er eenmaal was, ontstonden al snel de contacten met partners die zich ook met disciplines rondom vergrijzing bezig houden. En uiteraard was de rol van Jacqueline van Alphen zeer waardevol in dit proces. Zij heeft een centrale rol gespeeld en doet dit nog steeds. “En we hebben gewoon geweldige studenten en ouderen”, aldus Mieke: “Er is een grote groep enthousiaste mensen betrokken bij het Living Lab. Dat is ontzettend belangrijk .” Mieke wil haar eigen rol niet te groot maken, maar haar achtergrond in het sociale domein (samenlevingsopbouw) in combinatie met onderwijs, komt hier goed van pas. Dit alles bij elkaar heeft de Living Lab-methode tot een succes gemaakt, aldus Mieke.

Samenwerking

Het afgelopen jaar is de samenwerking met partners en internationale onderwijspartijen gegroeid en reikt inmiddels tot in de VS en Zuid-Korea. Mieke is nog op zoek naar commerciële partijen voor de ontwikkeling en in de markt zetten van producten en diensten.

De samenwerking tussen ouderen en studenten verloopt uitstekend. Het is een wederkerige samenwerking waarbij studenten niet alleen iets halen van ouderen, maar waarbij ook een onderlinge band ontstaat. Ouderen blijken heel erg open te zijn in gesprekken over het ‘goede leven’ en delen hier graag ervaringen over. Ze hebben het gevoel weer ‘mee te doen’ en geven aan weer gesprekken op niveau te voeren. Voor studenten is het voeren van deze gesprekken heel leerzaam, maar tegelijkertijd ook pittig en soms confronterend. Gelukkig krijgen studenten hierin veel begeleiding vanuit de Hogeschool.

Mieke is ontroerd door het feit dat er vriendschappen zijn ontstaan tussen studenten en ouderen, ouderen onderling en met de docenten. Dit is bijzonder en zegt iets over de kleinschaligheid van de Living Lab methode.

Deze manier van samenwerken met ouderen is absoluut een succes. Het heeft ook geleid tot daadwerkelijke ontwikkeling van kansrijke producten en diensten. Het basisconcept zit goed in elkaar en ook de betrokkenheid van steeds meer partners verloopt voorspoedig.

Lessons Learned

Verbeterkansen liggen volgens Mieke op het onderwijskundige/didactische vlak en in de borging van de Living Labs in de gemeenschap. Daar is ze nog niet tevreden over. Gedeeld eigenaarschap speelt hierin een belangrijke rol en is er nu nog onvoldoende. Zo is het nog niet goed gelukt partners het gevoel bij te brengen dat zij zelf mede-eigenaar zijn van de product- en dienstontwikkeling in het Living Lab. Volgens Mieke is het Living Lab niet alleen een project waar het onderwijs eigenaar van is, maar zou dit eigenaarschap veel meer gedeeld moeten worden met andere maatschappelijke organisaties. Mieke geeft aan dat de provincie Overijssel hierin een belangrijke, verbindende partner kan zijn.

Over 5 jaar?

Mieke is ervan overtuigd dat de Living Lab-methode dan zover is doorontwikkeld dat het tot duurzame product- en diensteninnovatie voor ouderen gaat leiden. Vanuit onderwijsperspectief is de methode dan veel verder uitgekristalliseerd tot een gangbare onderwijsvorm. De tijd dat er vanuit één enkele discipline aan vraagstukken werkt, is echt voorbij. Multidisciplinaire teams van studenten zijn over 5 jaar eerder regel dan uitzondering. Tot slot gaat Mieke ervan uit dat over 5 jaar de kloof tussen onderwijs en samenleving verder is gedicht. Daardoor verandert de rol van een onderwijsinstelling en daarmee natuurlijk ook die van docenten. In ieder geval kleurt het team van de opleiding Toegepaste Gerontologie deze nieuwe rol dan excellent in!



Downloads

Energie Fysieke voorzieningen Zorg, burenhulp en veiligheid Wonen
Laatst bewerkt op: 25-09-2017

Start aangesloten beweging

Initiatief

Wat vind jij?

Foto toevoegen
Voorvertoning van uw bericht

Voeg commentaar toe informatie

Anoniem
Anoniem Expert 17-11-2019 1:33

{{comment.txt}}

afbeelding bijlage

Voeg commentaar toe preview

Preview: Sluit

Heb jij ook een geniaal idee?

Dit is de plek waar mensen met ideeën samenkomen!

Start initiatief