Start initiatief

JIJ magazine: editie november 2016 Van Boetelerveld naar Tiendeveen

Media {{draggableItems.length}}

Onderdeel van:

Onderdeel van:

Natura 2000 is voor de één een prachtige maatregel om de natuur te beschermen. Voor de ander zet het ’t leven danig op de kop. Wat gebeurt er als je als agrariër tot de ontdekking komt dat je bedrijf nét op de verkeerde plek ligt? Wordt het een probleem, of juist een nieuwe kans?

Het overkwam de familie Bruggeman aan de Raamsweg in Mariënheem, aan de rand van het Boetelerveld; een gebied van ongeveer 170 hectare met natte heide en schrale graslanden. Met blauwgras en jeneverbes. Maar ook de habitat van mensen, die er wonen en werken. Twee jaar geleden kreeg agrariër Paul Bruggeman de plannen voor Natura 2000 Boetelerveld onder ogen. Nieuw was het niet voor hem; al tien jaar eerder wist hij dat de maatregelen er ooit zouden komen. Hij had een vooruitziende blik; hij maakte plannen, waarbij hij de gedachte over een eventuele verhuizing van het bedrijf niet uit de weg ging.

Paul en Annelies Bruggeman

Paul en Annelies Bruggeman

Weidegang

Aan de grote tafel in de bijkeuken steekt Paul Bruggeman van wal. Hij werd op deze plek geboren en volgde er zijn vader op. Begon samen met zijn vrouw Annelies in 1989 met een bedrijf van vijftien hectare, met 50 melkkoeien en 150 stuks vleesvarkens. “Maar het bezit van de zaak is voor mij altijd het einde van ’t vermaak”, zo verklaart Paul Bruggeman zijn sterke ondernemingsdrang. Ondanks tegenvallers in zijn carrière – zoals een bedrijfsbrand en ernstig lichamelijk letsel als gevolg van een bedrijfsongeval – slaagde hij er in met hulp van zijn gezin de onderneming uit te breiden tot 350 koeien.
Het zijn ‘weidegangkoeien’ want de Brugge- mannetjes zijn ervan overtuigd dat een koe in de wei hoort en niet op stal. Een grazende koe hoort bij het Nederlandse cultuurlandschap en de koe in de wei wordt gewaardeerd door de consument. Coöperaties, zoals de CONO (kaasmakers uit de Beemster) en FrieslandCampina geven bovendien een toeslag op weidegangmelk en met de huidige melkprijzen is dat meer dan welkom.

Schaarse grond

Bruggeman, op een steenworp afstand van de grens rond het Natura 2000 gebied Boetelerveld, kocht al eerder weidegrond in Zuid-Drenthe, om zijn koeien in Salland voldoende te kunnen voeren en mest uit te rijden. Grond is cruciaal voor elk veebedrijf, in verband met de mestregelgeving. “Salland zit vol intensieve veehouderij en de grond is schaars. Ik had meer weidegrond nodig. De pinken had ik al in Drenthe en eigenlijk was het plan om te verhuizen al wel gemaakt. In plaats van telkens het voer naar de koeien te brengen, zou ik de koeien naar het voer brengen. Dat zou onze winst zijn: het niet meer heen en weer hoeven rijden.” De toekomstige maatregelen in het kader van Natura 2000 – zoals het verhogen van het waterpeil en de strengere maatregelen rondom uitstoot van stikstof – zouden uitbreiding van het bedrijf in Boetelerveld dwarsbomen. Dus greep Paul Bruggeman het probleem aan als kans en gaf hij de provincie Overijssel te kennen dat hij zijn bedrijfsvoering op den duur wel wilde verplaatsen naar Tiendeveen. De provincie was in Boetelerveld op zoek naar grond om de natuur- doelen te halen en de omliggende agrariërs van betere kavels te voorzien. Annelies Bruggeman en de kinderen waren nog helemaal niet aan de bedrijfsverhuizing toe. “Zij zitten er veel emotioneler in dan ik. Ik ben wat rationeler aangelegd. Ik zag wel hoeveel moeite ze er mee hadden, en nóg hebben soms. Maar we moeten ook door met ons bedrijf.”

Onderhandelen

Anderhalf jaar lang werd er onderhandeld en gedebatteerd over de ‘verkaveling’ van de grond. Een stressvolle tijd, vertelt Paul. “Er gaat ontieglijk veel energie en spanning in zoiets zitten. Voor ons zelf hadden we afgesproken: we willen hier niet langer dan een jaar mee bezig zijn. Langer zouden we emotioneel en fysiek niet trekken. Je bent er eigenlijk 24 uur per dag mee bezig. En bij alle emoties en spanning gaat het bedrijf gewoon door. De koeien moeten gemolken worden. De melk moet de deur uit. Er moet geld verdiend worden. De kinderen moeten naar school.” De uitkomst voor de familie Bruggeman was om de positie van het bedrijf in Tiendeveen te ver- sterken en de gronden in Boetelerveld af te stoten. Het gezin blijft op de huidige locatie wonen en het Sallandse bedrijf wordt binnen zes jaar omgevormd tot een bedrijf van 100 melkkoeien. Het jongvee blijft ook in Mariënheem. De onderhandelingen over de verkoopprijs waren ingewikkeld en spannend, vindt Paul Bruggeman. Er komen taxateurs en makelaars over de vloer in opdracht van de provincie. “Mijn houding is altijd geweest: als jullie mij meehelpen mijn probleem op te lossen, dan help ik jullie ook met jullie probleem.”

Natura 2000

Er vertrekken twee boerenbedrijven uit het Boetelerveld als gevolg van Natura 2000 doelen. Behalve het bedrijf van Bruggeman vertrekt agrariër Raamsman uit Haarle naar Dalmsholte, 19 kilometer verderop. De grond die vrijkomt wordt deels gebruikt voor natuurontwikkeling en deels als ruilgrond voor de boeren die in het gebied verder gaan. In Nederland liggen in totaal ruim 160 Natura 2000-gebieden. Hiervan liggen er 24 in Overijssel. De Natura 2000-gebieden zijn het leefgebied voor (zeldzame) planten, vogels en andere dieren. De provincie moet die leefgebieden beschermen om verdere achter- uitgang te voorkomen. Europese natuurdoelen vormen de basis om de diversiteit aan planten en dieren in die gebieden te behouden. Om de doelen te halen moeten vaak ook maatregelen in omliggende gebieden genomen worden. De provincie Overijssel streeft daarbij naar maatwerk.
Meer informatie: www.overijssel.nl/natura2000

Menselijke maat

Emoties en binding met de geboortegrond: het is allemaal niet in geld uit te drukken. Des te belang- rijker vindt Paul het dat ambtenaren en onder- handelaren bij zulke ingewikkelde procedures de menselijke maat goed in het oog houden. “Dat ze begrijpen dat je bedrijf een way of life is voor je hele gezin. Dat ze de emotie verstaan en en dat ze naar je luisteren. We hebben daar goede én slechte ervaringen mee. Het kan altijd beter. Ik zie dat positief; de overheid kan het een en ander leren en daar wil ik best bij helpen in de toekomst!” Buiten wijst Paul naar de honden. “Ook zoiets. Waar gaan die naartoe? Blijven ze hier of gaan ze naar Tiendeveen? De kinderen kunnen zich daar enorm druk om maken... dat begrijp je toch?”



Downloads

Milieu en duurzaamheid Energie Fysieke voorzieningen Innovatie en technologie
Laatst bewerkt op: 21-11-2016

Start aangesloten beweging

Initiatief

Wat vind jij?

Foto toevoegen
Voorvertoning van uw bericht

Voeg commentaar toe informatie

Anoniem
Anoniem Expert 17-09-2019 18:43

{{comment.txt}}

afbeelding bijlage

Voeg commentaar toe preview

Preview: Sluit

Heb jij ook een geniaal idee?

Dit is de plek waar mensen met ideeën samenkomen!

Start initiatief