Start initiatief

Weidevogelbeheer Lierderbroek Succesvol door gedreven agrariërs!

Onderdeel van:

Onderdeel van:

Natuurbeheer in handen van particulieren, het komt steeds vaker voor en het blijkt een succesformule in Lierderbroek! Vleeskuikenhouder Bertwin Elshof en melkveehouders Marcel Strijtveen en Gerrit Nieuwenhuis vertellen aan de koffietafel in Laag-Zuthem enthousiast over hun bedrijf. Zij zijn niet alleen agrariërs maar ook natuurbeheerders. Samen met andere agrariërs zorgen ze voor een gezonde weidevogelstand in Lierderbroek. En dat blijkt prima te passen binnen hun bedrijfsvoering!

“Vaak wordt de intensieve landbouw bekritiseerd en wordt boeren verweten dat ze geen rekening houden met de natuur”, vertelt Bertwin. “Dat steekt! Mede door die kritische geluiden doen wij fanatiek
aan natuurbeheer. En de resultaten liegen er niet om. Het aantal weidevogelnesten in de polder groeit!”

De handen ineen

In 2006 bleek dat de vijftig hectare landbouwgrond dat in de achtertuin van deze agrariërs ligt, ingericht zou worden als robuuste verbindingszone voor onder andere edelherten. De zone was in bezit van Dienst Landelijk Gebied (DLG) en dus niet toebedeeld aan boeren. Het leek erop dat Natuurmonumenten deze verbindingszone zou gaan beheren. “In onze ogen was dat de doodsteek voor de weidevogels! We hebben toen de handen ineen geslagen,” vertelt Bertwin. “Volgens ons laat Natuurmonumenten de natuur vaak voor wat het is. Dan ontstaan er ruigtes. Dit is uiteraard een keuze die je maakt, alleen is het landschap voor de weidevogels dan te ruig om te nestelen en te fourageren.”

Marcel: “De plannen droegen niet bij aan het verhogen van de weidevogelstand, terwijl wij als particulieren daar al jaren succesvol aan werkten. Samen met vrijwilligers van de weidevogelgroep Bezuiden de Vecht, boeren en andere ondernemers wilden we de uitvoering van dit plan voorkomen. Je kunt geen half werk voor verschillende diersoorten verrichten. Je moet kiezen! Lierderbroek is één van de oudste polders in Nederland en het is een prachtig weidevogelgebied. Wij gaan voor de weidevogels, ze horen hier thuis.”

In protest

“We gingen in protest”, vertelt Gerrit. “Dat was een lastige situatie. Hoe kregen we de grond in particulier bezit? We maakten plannen en brachten die onder de aandacht bij de politiek. Zonder politiek ben je trouwens nergens! Piet Jansen, destijds gedeputeerde van de provincie Overijssel, werd enthousiast en heeft de knoop doorgehakt! Wij mochten voor de weidevogels gaan.”

Aan de slag

“Heel mooi natuurlijk, alleen hoe organiseer je zoiets? Het particulier natuurbeheer kwam in die tijd net op”, zegt Marcel. “Veel voorbeelden waren er niet. We wilden graag een collectief. Uiteindelijk kregen we negen agrariërs bij elkaar. We wonnen adviezen in over mogelijke rechtsvormen en kwamen uit op een Landgoed BV. Voordeel is dat de BV altijd rechtspersoon blijft. De eigenaren zijn gebruikers

én pachters. Met elkaar kochten we in 2009, als Het Lierderbroek BV, de vijftig hectare natuurgrond voor € 350.000,- van DLG. Voor de inrichting kregen we € 650.000,- van provincie Overijssel.”

Het beheer

“De grond is nu opgedeeld in werkbare percelen”, vertelt Gerrit. “Samen met SBNL, een organisatie voor particulier en agrarisch natuurbeheer, is een plan opgesteld om zoveel mogelijk vogels in

het gebied te krijgen. Bomen zijn gekapt, er is een plasdrasgedeelte aangelegd. en er zijn onder andere afspraken gemaakt over waterbeheer en het uitgesteld maaibeleid. Alles wordt ingericht,
voor een goed weidevogelbiotoop. We creëren een mozaïek met verschillende graslengtes en vee wordt alleen vroeg in het voorjaar geweid. Daar komen insecten op af en dat zorgt ervoor dat kuikens in het gebied foerageren. Vanaf 15 mei tot en met ongeveer 15 juni zijn er geen werkzaamheden in het gebied.”

De weidevogels

Over welke weidevogels hebben we het eigenlijk? Bertwin: “We zeggen altijd dat als je het voor de grutto goed doet, het automatisch ook met andere vogelsoorten zoals de kievit, tureluur, graspieper en slobeend beter gaat. De grutto is een kritische weidevogelsoort die veel eisen aan haar biotoop stelt. Wist je dat 80% van de grutto’s in Nederland broedt? We moeten er wel voor zorgen, anders verdwijnt deze soort. Maar we blijven positief!”

In het natuurgebied en omliggende polder (ongeveer 1200 hectare) nestelen steeds meer weidevogels. Toen we begonnen hadden we vier nesten van ‘kritische’ weidevogels zoals de grutto op de 50 hectare van Het Lierderbroek. Het streven was 17 nesten maar we hebben nu

al zo’n 60 tot 70 nesten. De weidevogelvereniging doet de tellingen van de nesten en de jongen.”

Elkaar scherp houden

“Het gaat zó goed dat organisaties, waaronder Natuurmonumenten, nu ook bij ons aankloppen voor beheerinformatie”, vertelt
Gerrit. “Jaarlijks hebben we een overleg met Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, weidevogelgroep Bezuiden de Vecht en andere boeren. We evalueren dan het afgelopen jaar. Mooi dat je elkaar zo weet te vinden en van elkaar kunt leren. We houden elkaar scherp. Agrariërs uit de buurt stimuleren elkaar ook om voor particulier weidevogelbeheer te gaan. Buiten de BV doen nog 15 enthousiaste boeren mee. Die boeren hebben we nodig. Met alleen de 50 hectare die wij in beheer hebben, redden we het niet.”

Predatiebestrijding

Predatiebestrijding (bestrijding van roofdieren) is belangrijk in het gebied. Er zijn bomen weggehaald zodat ze niet meer als uitkijkpost kunnen dienen voor roofvogels. Maar in het gebied zitten ook veel vossen. Die ’s nachts op pad gaan om de broedende vogels te pakken en de nesten leeg te roven.

Bertwin: “In het gebied doen we aan kraaien- en vossenbestrijding. We hadden een ontheffing om ‘s nachts op vossen te jagen met een lichtbak maar sinds juni is dat verboden. Ik maak mij daar wel zorgen over, zegt Bertwin, Een vos kan makkelijk 10 tot 15 nesten per nacht leegroven. Als er een paar vossen in het gebied zitten, groeit de weidevogelstand nog wel. Maar als we ze niet meer mogen bejagen, vrees ik voor de weidevogel.”

Zorgen

“Waar we ons ook zorgen over maken is dat de 6-jarige particuliere contracten met de 15 boeren bijna aflopen”, zegt Marcel. “Dit zijn de contracten op agrarische cultuurgrond, en niet de natuurgrond van Het Lierderbroek. Het melkquotum wordt opgeheven. Dit geeft bedrijven de mogelijkheid om meer te produceren. Daar is meer voer voor nodig en de voerprijs is juist omhoog gegaan. We verwachten dat hierdoor minder boeren een nieuw contract afsluiten. Is de beheersvergoeding nog voldoende? Je moet wel je boterham kunnen verdienen. Puur economisch gezien snap ik het wanneer iemand andere keuzes maakt. Maar ik hoop dat de positieve resultaten stimuleren om mee te doen.”

Op safari

Voor geïnteresseerden is er jaarlijks een weidevogelsafari rond half april. “We trekken dan met een wandel- en huifkartocht het gebied

in. Daar is behoorlijke animo voor. We worden steeds bekender,” vertelt Gerrit. “Een tijdje geleden zijn ook alle coördinatoren van de weidevogelgroepen in Nederland hier geweest. Van elke provincie was er iemand. Deze polder is namelijk één van de weinige gebieden waar de stand ook echt flink omhoog gaat, en daar zijn we trots op!”

Kijk voor meer informatie over weidevogels in Overijssel op www.overijssel.nl/weidevogels



Downloads

Magazine
Laatst bewerkt op: 04-08-2016

Start aangesloten beweging

Initiatief

Wat vind jij?

Foto toevoegen
Voorvertoning van uw bericht

Voeg commentaar toe informatie

Anoniem
Anoniem Expert 19-02-2019 6:29

{{comment.txt}}

afbeelding bijlage

Voeg commentaar toe preview

Preview: Sluit

Heb jij ook een geniaal idee?

Dit is de plek waar mensen met ideeën samenkomen!

Start initiatief